Home / Văn mẫu / Văn mẫu lớp 7 / Phân tích bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương

Phân tích bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương

Đề bài: Em hãy phân tích bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương.

Bài làm

Hồ Xuân Hương là một nữ thi sĩ tài năng của văn học dân tộc Việt Nam. Bài thơ “Bánh trôi nước” của bà là tiếng lòng tự thương, và tiếc thương cho số phận người phụ nữ thời phong kiến đầy ngang trái.

“Thân em vừa trắng lại vừa tròn,

Bảy nổi ba chìm với nước non.

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn,

Mà em vẫn giữ tấm lòng son.”

Bài thơ “Bánh trôi nước” mượn hình ảnh chiếc bánh trôi để ca ngợi vẻ đẹp của người phụ nữ dưới chế độ phong kiến xưa. Qua đó, nhà thơ khẳng định thân phận nhỏ nhoi, bấp bênh, phụ thuộc nhưng vẫn giữ trọn phẩm giá của họ.

Hai câu thơ đầu tiên đậm chất ca dao dân ca:

                                      “Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non.”

Từ “thân em” xuất hiện với tần xuất dày đặc trong ca dao dân ca với biểu tượng cho sự mỏng manh, yếu đuối, bấp bênh:

“Thân em như tấm lụa đào

Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?”

hay

“Thân em như củ ấu gai

Ruột trong thì trắng, vỏ ngoài thì đen”

“Thân em” trong thơ Hồ Xuân Hương được miêu tả bằng hai từ “trắng” và “tròn”. . Từ “trắng”, “tròn”, “bảy nổi ba chìm”, “nước non” là những từ dùng để đặc tả bánh trôi nước, do đó không nhắc tới “thân em” là ai, nhưng ta nhận ra được ngay là bánh trôi nước. Bánh trôi nước trở thành hình tượng biểu tượng cho người phụ nữ. Miếng bánh trôi trắng trong, đầy đặn, hấp dẫn như người phụ nữ vừa độ đôi mươi. Bánh trôi nước còn là thức quà tinh khiết của thiên nhiên, đậm đà hương vị đồng nội như người phụ nữ đậm chất Việt Nam – duyên dáng, đằm thắm. Thế nhưng, họ rơi vào cảnh “bảy nổi ba chìm”. Cụm từ này được sáng tạo từ văn học dân gian “bảy phần nổi, ba phần chìm”, tạo cảm giác long đong, chấp chới của số phận người phụ nữ phong kiến.

>> Xem thêm:  Biểu cảm về cây chuối nhà em

phan tich bai tho banh troi nuoc cua ho xuan huong - Phân tích bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương
Em hãy phân tích bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương

Không những long đong, lận đận, số phận người phụ nữ còn bị lệ thuộc:

“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn”

Bản thân Hồ Xuân Hương cũng có cuộc đời chuân chuyên, chìm nổi, phụ thuộc. Hồ Xuân Hương được coi là người phụ nữ có tài, có sắc. Nhưng Nguyễn Du từng nói “Chữ tài liền với chữ tai một vần”. Hồ Xuân Hương “qua hai lần đò đều không viên mãn”, trải qua những tháng ngày dài làm vợ lẽ, bị lạnh nhạt.

Từ “rắn nát” gợi hình ảnh chiếc bánh trôi dưới tay người nặn, người nặn khéo thì bánh đẹp, nặn dở thì bánh xấu cũng như người phụ nữ phụ thuộc vào vận mệnh. Kẻ nặn được nhắc tới trong câu thơ là ai? Là người chồng, người cha, người trụ cột gia đình? Hay chính là khuôn khổ, phép tắc, luật lệ của triều đình phong kiến?

Tinh thần nhân đạo trong bài thơ được thể hiện ở chỗ tác giả luôn tin rằng: người phụ nữ dù có bị chèn ép, vùi dập đến mấy vẫn không đánh mất đi vè đẹp tầm hồn vốn có của họ:

                             “Mà em vẫn giữ tấm lòng son”

Giọng thơ, ý thơ như lật ngược lại vấn đề. Cái lật ngược ấy là sự phản kháng mạnh mẽ với chế độ xã hội khắt khe đương thời. “Tấm lòng son” ám chỉ nhân bánh trôi đỏ đặc của mật đường. Tấm lòng son cũng là phẩm chất của người phụ nữ. Như vậy, Hồ Xuân Hương luôn ý thức giữ gìn phẩm chất thanh cao, trong sạch của mình cũng như ý thức của những người phụ nữ nói chung.

>> Xem thêm:  Phát biểu cảm nghĩ của em về những ngày hè

Tóm lại, bài thơ “Bánh trôi nước” với thể thất ngôn tứ tuyệt nhưng đã thoát khỏi quan niệm sáng tác cố hữu của Đường thi. Sử dụng câu từ táo bạo, hình ảnh gợi tả gợi cảm làm nên phong cách rất phóng khoáng nhưng không kém phần thú vị, mới mẻ. Bài thơ không chỉ là sự ca ngợi vẻ đẹp của người phụ nữ xưa mà còn phê phán chế độ xã hội phong kiến khắt khe, tàn bạo, coi thường giá trị người phụ nữ.

Hồ Xuân Hương được xem như hiện tượng đặc biệt mới mẻ của dòng thi ca cổ điển Việt Nam. Bà không chỉ là niềm tự hào của người phụ nữ Việt Nam mà còn có vai trò quan trọng trong lịch sử thơ ca Việt Nam.

Hoài Lê

Check Also

7232 1494911290060 1017 310x165 - Tả về cô giáo mầm non của em

Tả về cô giáo mầm non của em

Tả về cô giáo mầm non của em Bài làm Chắc hẳn trong mỗi chúng …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *